Nee, dit is geen grap of de plot van de volgende grote sci-fi film, alhoewel Hollywood er ongetwijfeld een gruwelijk goede horrorfilm van zou kunnen maken. Deze "ZomBees" zijn helaas heel echt, en hun aantal groeit. De boosdoener? Een parasitaire vlieg met de naam Apocephalus borealis.
Het Gruwelijke Proces: Van Bij tot Broedmachine
Het vrouwtje van de Apocephalus borealis gebruikt haar naaldachtige legboor om eitjes te injecteren in het achterlijf van een nietsvermoedende honingbij. Wat volgt, is een nachtmerrie die horrorfilms waardig is.
Zodra de eitjes rijpen, begint het bijengedrag drastisch te veranderen. Normaal gesproken blijven bijen veilig in hun korf als het donker wordt. Deze besmette bijen daarentegen verlaten 's nachts de korf en worden aangetrokken door fel licht, waar ze in cirkels rondzwermen. Na dit vreemde, schokkerige vlieggedrag storten ze uitgeput neer en lopen ze verward en ongecoördineerd rond – als echte zombies.
Na ongeveer een week komen de eitjes uit. De larven banen zich een weg naar de borstkas van de bij, waar ze de vleugelspieren vloeibaar maken en opeten. Deze voedingsstoffen gebruiken ze om te groeien. Wanneer de larven volgroeid zijn en de bij volledig heeft uitgeschakeld, barsten ze in een afschuwelijke vertoning uit het lichaam van de gastheer. De cyclus begint opnieuw.
Het Toevallige Ontdekking: Een Vergeten Flesje
Deze macabere parasiet werd ontdekt door dr. John Hafernik, een entomoloog aan de San Francisco State University. In 2008 zag hij bijen vreemde cirkels draaien op de campusstoepen. Hij verzamelde er een paar om als voedsel voor zijn bidsprinkhaan te dienen.
Het toeval speelde een cruciale rol. Een flesje met bijen raakte vergeten op zijn bureau. Toen Hafernik het weken later vond, waren de bijen dood en bedekt met kleine bruine poppen. Dit leidde tot verder onderzoek, waaruit bleek dat op dat moment 80% van de onderzochte bijenkorven in de Bay Area besmet was. Sindsdien is dit niet langer een lokaal probleem, maar groeit het uit tot een nationale bedreiging in de Verenigde Staten.
De Verspreiding: Een Groeiende Epidemie
Hafernik zette het burgerwetenschapsproject ZomBee Watch op om de verspreiding in kaart te brengen. Tot 2013 leek de parasiet beperkt tot de westkust. Maar tegen 2015 werden besmettingen gemeld in New England, de Mid-Atlantische staten en New York. Recentelijk zijn ook in Virginia besmette bijen bevestigd.
Hoewel sommige wetenschappers, zoals die van Virginia Tech, nog niet alarm slaan – ze wijzen erop dat vergelijkbare parasieten elders geen populatiecrashes veroorzaakten – is de zorg groot. De vraag is of de honingbij, die al vecht tegen Colony Collapse Disorder (CCD), pesticiden (neonicotinoïden) en de varroamijt, deze nieuwe klap kan opvangen. De combinatie van stressoren kan fataal zijn. Meer over de bredere bijencrisis is te lezen op de site van de Food and Agriculture Organization (FAO).
Wat Nu? Hoe Kunnen We Helpen?
Gelukkig zijn er acties die we kunnen ondernemen. De belangrijkste oplossing voor imkers is het houden van zo gezond mogelijke bijenkasten. Gezonde bijen lijken minder aantrekkelijk voor de parasiet. Voor de rest van ons ligt er een eenvoudige, veilige en cruciale rol weggelegd: word ZomBee-jager.
Je hebt geen speciale vaardigheden nodig. Door waarnemingen van nachtelijk, afwijkend bijengedrag te melden op ZomBee Watch, help je wetenschappers de verspreiding te volgen en te begrijpen. Het is een veilige jacht – deze zombies hebben geen interesse in menselijke hersenen.
Samenvatting: Een Wake-up Call?
Apocephalus borealis is een verraderlijke parasiet die honingbijen transformeert tot levende broedmachines voor haar jongen. De verspreiding zet door, en de gevolgen voor bijenpopulaties die al onder immense druk staan, zijn onzeker.
Misschien is deze "ZomBee"-parasiet wel de wake-up call die we nodig hebben. Het onderstreept op gruwelijke wijze hoe kwetsbaar onze bestuivers zijn. Door bijenkasten gezond te houden en als burgerwetenschapper de verspreiding in kaart te helpen brengen, kunnen we allemaal bijdragen aan het gevecht voor het voortbestaan van deze onmisbare insecten. Het lot van de bijen is, zoals het Wereld Natuur Fonds ook benadrukt, nauw verbonden met ons eigen voedselzekerheid.
Word vandaag nog ZomBee-jager en help de wetenschap in de strijd tegen deze nachtmerrie: ZomBee Watch
Geen opmerkingen:
Een reactie posten